คร.22 คืออะไร? บันทึกฐานะแห่งครอบครัว หลังจดทะเบียนสมรสที่ต่างประเทศ (คู่มือ 2026)

จดทะเบียนสมรสกับคู่ชาวต่างชาติที่เบลเยียม ฝรั่งเศส หรือประเทศอื่นในยุโรปแล้วใช่ไหม การสมรสนั้นถูกต้องตามกฎหมายของประเทศนั้น แต่ในทะเบียนราษฎร์ไทย คุณยังเป็น “โสด” จนกว่าจะนำทะเบียนสมรสมาบันทึกที่เขตหรืออำเภอ ด้วยเอกสารที่เรียกว่า คร.22 (ทะเบียนฐานะแห่งครอบครัว) คู่มือนี้อธิบายว่า คร.22 คืออะไร ใครต้องทำ ใช้เอกสารอะไร และมีขั้นตอนอย่างไร พร้อมตัวอย่างกรณีจดทะเบียนสมรสที่เบลเยียม

1. คร.22 คืออะไร และใครต้องทำ

• คร.22 คือหนังสือบันทึกทะเบียนฐานะแห่งครอบครัว ที่เขตหรืออำเภอออกให้ เพื่อบันทึกว่าคุณสมรสแล้ว (หรือหย่าแล้ว) ตามกฎหมายของต่างประเทศ
• ต้องทำเมื่อคนไทยจดทะเบียนสมรสที่ต่างประเทศ เช่น ที่เทศบาลในเบลเยียม ฝรั่งเศส เนเธอร์แลนด์ สวิตเซอร์แลนด์ หรือลักเซมเบิร์ก และต้องการให้สถานะในทะเบียนราษฎร์ไทยถูกต้อง
• ใช้ได้ทั้งกรณีสมรสและหย่าที่ทำตามกฎหมายต่างประเทศ
• ไม่ต้องจดทะเบียนสมรสซ้ำในไทย ให้บันทึกการสมรสเดิมด้วย คร.22 แทน
• ถ้าคุณจดทะเบียนสมรสในไทย คุณมี คร.2 (ทะเบียนสมรส) และ คร.3 (ใบสำคัญการสมรส) อยู่แล้ว ไม่ต้องทำ คร.22 แต่ต้องทำขั้นตอนกลับด้าน คือนำเอกสารไทยไปแจ้งที่ประเทศของคู่สมรส (ดูคู่มือจดทะเบียนสมรสกับชาวต่างชาติ)

2. ทำไมต้องทำ คร.22

• เปลี่ยนคำนำหน้าเป็น “นาง” และใช้นามสกุลของคู่สมรส ในบัตรประชาชนและหนังสือเดินทางไทย (ถ้าต้องการ)
• หน่วยงานราชการ ธนาคาร และสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง มักขอทะเบียนสมรสต่างประเทศพร้อม คร.22 เช่น เมื่อคู่สมรสชาวต่างชาติขอวีซ่าแต่งงาน (Non-O) เพื่ออยู่ในไทย
• สิทธิตามกฎหมายไทย เรื่องสินสมรส มรดก และนิติกรรมที่ต้องให้คู่สมรสยินยอม
• ทำให้ข้อมูลในทะเบียนราษฎร์ตรงกับความจริง ลดปัญหาเวลาทำธุระในอนาคต

3. เอกสารที่ต้องใช้

เอกสารการสมรสจากต่างประเทศ

• ทะเบียนสมรสฉบับต้นฉบับ ที่ออกโดยหน่วยงานราชการของประเทศที่จดทะเบียน (เช่น เทศบาลในเบลเยียม)
• คำแปลภาษาไทย โดยนักแปลที่ได้รับอนุญาต (สำหรับเบลเยียม คือนักแปลสาบานตน หรือ sworn translator) แนบติดกับต้นฉบับ
• ตราประทับรับรองจากกระทรวงการต่างประเทศของประเทศนั้น จากสถานทูตไทยในประเทศนั้น และจากกรมการกงสุลในไทย

เอกสารของคู่สมรสคนไทย

• บัตรประจำตัวประชาชน
• ทะเบียนบ้าน (ตัวจริง)
• หนังสือเดินทางไทย

เอกสารของคู่สมรสชาวต่างชาติ

• สำเนาหนังสือเดินทาง บางเขตอาจขอคำแปลภาษาไทยด้วย

เอกสารที่แต่ละเขตหรืออำเภอขออาจแตกต่างกันเล็กน้อย ควรโทรสอบถามเขตที่จะไปยื่นก่อน

4. ขั้นตอนการทำ คร.22 (ตัวอย่าง: จดทะเบียนสมรสที่เบลเยียม)

1. ขอทะเบียนสมรสฉบับต้นฉบับจากเทศบาลในเบลเยียมหรือลักเซมเบิร์ก แจ้งเจ้าหน้าที่ว่าเอกสารต้องรับรองแบบตราประทับสติ๊กเกอร์กระดาษ เพราะสถานทูตไทยไม่รับการรับรองแบบดิจิทัล
2. แปลเป็นภาษาไทยโดยนักแปลสาบานตน เย็บคำแปลติดกับต้นฉบับที่มุมบนซ้าย โดยมีตราประทับของนักแปลทับรอยพับ
3. รับรองที่กระทรวงการต่างประเทศเบลเยียม (หรือลักเซมเบิร์ก) ทั้งต้นฉบับและคำแปล
4. รับรองที่สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงบรัสเซลส์ โดยนัดหมายออนไลน์ หัวข้อ “Legalisation” ค่าธรรมเนียมตราประทับละ 15 ยูโร ใช้เวลาประมาณ1 สัปดาห์
5. เมื่อเอกสารมาถึงไทย นำไปรับรองที่กองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุล (แจ้งวัฒนะ หรือสำนักงานในภูมิภาค ต้องจองคิวออนไลน์)
6. ยื่นคำร้องบันทึกฐานะแห่งครอบครัว (คร.22) ที่สำนักงานเขตหรือที่ว่าการอำเภอ พร้อมบัตรประชาชนและทะเบียนบ้าน แล้วรับใบ คร.22
7. (ถ้าต้องการ) เปลี่ยนคำนำหน้าและนามสกุล แล้วทำบัตรประชาชนและหนังสือเดินทางเล่มใหม่

ถ้าจดทะเบียนสมรสที่ฝรั่งเศส เนเธอร์แลนด์ สวิตเซอร์แลนด์ หรือประเทศอื่น ขั้นตอนจะคล้ายกัน แต่ต้องรับรองที่กระทรวงการต่างประเทศและสถานทูตไทยในประเทศนั้น รายละเอียดอาจต่างกันเล็กน้อย ควรตรวจสอบกับสถานทูตไทยประจำประเทศนั้น

ทำเอง หรือให้ Spoyzy ดูแล?

	ทำเอง	กับ Spoyzy
ลำดับการรับรองเอกสาร	ข้ามขั้นได้ง่าย ต้องส่งเอกสารกลับไปยุโรปใหม่	เราตรวจตราประทับทุกขั้นก่อนเริ่ม
การสื่อสารกับเทศบาลในยุโรป	คู่สมรสต้องหาเองว่าต้องขอเอกสารแบบไหน	เราอธิบายให้คู่สมรสเป็นภาษาฝรั่งเศส อังกฤษ หรือดัตช์
การรับรองที่กรมการกงสุล	จองคิว เดินทาง และรอเอง	เราดูแลให้
ก่อนไปยื่นที่เขตหรืออำเภอ	ไม่แน่ใจว่าเอกสารครบหรือยัง อาจต้องกลับไปใหม่	เราส่งเอกสารที่รับรองครบชุดให้คุณ พร้อมอธิบายว่าต้องนำอะไรไปยื่น แล้วคุณยื่นที่เขตได้เอง

5. ปัญหาที่พบบ่อย

• เอกสารจากยุโรปรับรองแบบดิจิทัล ซึ่งสถานทูตไทยไม่รับ
• คำแปลไม่ได้ทำโดยนักแปลที่ได้รับอนุญาต หรือไม่ได้เย็บติดกับต้นฉบับ
• ข้ามขั้นตอนการรับรองที่สถานทูตไทยในยุโรป ทำให้กรมการกงสุลรับรองไม่ได้
• ชื่อสะกดไม่ตรงกันระหว่างทะเบียนสมรส หนังสือเดินทาง และบัตรประชาชน
• เขตหรืออำเภอขอเอกสารเพิ่มที่ไม่ได้เตรียมไว้

6. Spoyzy ช่วยคุณได้อย่างไร

เราดูแลคู่รักไทย-ยุโรปทั้งก่อนและหลังแต่งงาน เป็นภาษาไทย อังกฤษ ฝรั่งเศส และดัตช์ สำหรับ คร.22 เราช่วยได้ดังนี้

• ตรวจทะเบียนสมรสและตราประทับจากยุโรปว่าครบหรือยัง
• อธิบายให้คู่สมรสชาวต่างชาติทราบว่าต้องขอเอกสารแบบไหนจากเทศบาล
• ดูแลการแปลเอกสารและการรับรองที่กรมการกงสุล
• ส่งเอกสารที่แปลและรับรองครบแล้วให้คุณ (ส่ง DHL ได้) พร้อมรายการสิ่งที่ต้องนำไปยื่น เพื่อให้คุณยื่นคำร้อง คร.22 ที่เขตหรืออำเภอได้ด้วยตัวเอง

อ่านเพิ่มเติม: คู่มือวีซ่ารวมครอบครัวเบลเยียม สำหรับการย้ายไปอยู่กับคู่สมรสที่เบลเยียม

คำถามที่พบบ่อย

คร.22 ใช้เวลานานเท่าไร

ส่วนที่ใช้เวลามากที่สุดคือการรับรองเอกสาร: ที่สถานทูตไทยในบรัสเซลส์ประมาณ 1 สัปดาห์ บวกเวลาส่งเอกสารมาไทยและการรับรองที่กรมการกงสุล ส่วนการยื่นที่เขตหรืออำเภอมักไม่นาน หากเอกสารครบถ้วน

คู่สมรสชาวต่างชาติต้องไปที่เขตด้วยไหม

โดยทั่วไปคู่สมรสคนไทยไปยื่นเองได้ แต่บางเขตอาจขอเอกสารหรือให้คู่สมรสมาด้วย ควรโทรสอบถามเขตที่จะไปยื่นก่อน

อยู่ที่ยุโรป กลับไทยไม่ได้ ทำ คร.22 ได้ไหม

บางกรณีทำหนังสือมอบอำนาจที่สถานทูตไทย ให้ญาติในไทยไปยื่นแทนได้ แต่แต่ละเขตมีแนวปฏิบัติต่างกัน ควรสอบถามสถานทูตไทยและเขตก่อน

จดทะเบียนสมรสในไทยแล้ว ต้องทำ คร.22 ไหม

ไม่ต้อง คร.22 ใช้สำหรับการสมรสที่จดทะเบียนในต่างประเทศเท่านั้น ถ้าจดในไทย คุณมี คร.2 และ คร.3 แล้ว สิ่งที่ต้องทำต่อคือรับรอง แปล และแจ้งการสมรสที่ประเทศของคู่สมรส

หย่าที่ต่างประเทศ ต้องทำ คร.22 ไหม

ต้องทำ ใช้ขั้นตอนเดียวกัน คือรับรองและแปลใบหย่า แล้วยื่นบันทึกฐานะแห่งครอบครัวที่เขตหรืออำเภอ เพื่อเปลี่ยนสถานะในทะเบียนราษฎร์ไทย